Ֆոլիկուլոմետրիան ախտորոշիչ ուլտրաձայնային հետազոտություն է, որն օգտագործվում է դաշտանային ցիկլի ընթացքում ձվարանների ֆոլիկուլների աճին և զարգացմանը հետևելու համար: Այն օգնում է բժիշկներին գնահատել օվուլյացիան և որոշել բեղմնավորման համար ամենաբարենպաստ ժամանակահատվածը: Հետազոտությունը սովորաբար խորհուրդ է տրվում այն կանանց, ովքեր պլանավորում են հղիություն, անցնում են անպտղության բուժում կամ ունեն անկանոն օվուլյացիա:
Ֆոլիկուլը ձվարանի ներսում գտնվող փոքր, հեղուկով լցված գոյացություն է, որը պարունակում է անհաս ձվաբջիջ: Դաշտանային ցիկլի ընթացքում մի քանի ֆոլիկուլներ սկսում են աճել, բայց սովորաբար մեկը դառնում է դոմինանտ և հասունանում է մինչև օվուլյացիայի փուլը: Կատարելով ուլտրաձայնային հետազոտությունների շարք՝ բժիշկները կարող են դիտարկել ֆոլիկուլների զարգացումը և գնահատել օվուլյացիայի ճշգրիտ ժամանակը:
Ե՞րբ է կատարվում ֆոլիկուլոմետրիան
Ֆոլիկուլոմետրիայի անցկացման ժամկետները կախված են դաշտանային ցիկլի տեսակից և մոնիտորինգի նպատակից: Բնական ցիկլի կամ ներարգանդային սերմնավորման դեպքում մոնիտորինգը սովորաբար սկսվում է ցիկլի 9-րդ կամ 10-րդ օրը: Արտամարմնային բեղմնավորման ժամանակ հետազոտությունները կարող են սկսվել ավելի վաղ՝ հաճախ 5-րդ կամ 6-րդ օրվանից: Շատ դեպքերում ցիկլի ընթացքում պահանջվում է մի քանի ուլտրաձայնային հետազոտություն: Մոնիտորինգը կարող է շարունակվել այնքան ժամանակ, մինչև դոմինանտ ֆոլիկուլը հասնի օվուլյացիայի համար անհրաժեշտ չափին, որը սովորաբար կազմում է 18-ից 22 մմ:
Ինչպե՞ս է կատարվում միջամտությունը
Ֆոլիկուլոմետրիան իրականացվում է տրանսվագինալ (ներհեշտոցային) ուլտրաձայնային հետազոտության միջոցով: Հետազոտությունը սովորաբար պարզ է, անցավ և տևում է մոտավորապես 10–20 րոպե: Յուրաքանչյուր այցի ժամանակ բժիշկը գնահատում է.
• Զարգացող ֆոլիկուլների քանակը
• Ֆոլիկուլների չափը և աճի տեմպը
• Մոտեցող օվուլյացիայի նշանները
• Արգանդի լորձաթաղանթի (էնդոմետրիումի) հաստությունը:
Ֆոլիկուլները սովորաբար աճում են օրական մոտ 1–2 մմ՝ մինչև հասունության հասնելը:
Ինչո՞ւ է ֆոլիկուլոմետրիան կարևոր
Ֆոլիկուլոմետրիան արժեքավոր տեղեկություններ է տրամադրում կնոջ վերարտադրողական առողջության մասին և լայնորեն կիրառվում է պտղաբերության գնահատման ու բուժման մեջ: Այն կարող է օգնել.
• Պարզել՝ արդյոք օվուլյացիան տեղի է ունենում բնականոն կերպով
• Որոշել բեղմնավորման համար ամենաբարենպաստ օրերը
• Հետևել օվուլյացիան խթանող դեղամիջոցների նկատմամբ օրգանիզմի արձագանքին
• Աջակցել վերարտադրողական օժանդակ տեխնոլոգիաներին, ինչպիսիք են ԱՄԲ-ն կամ ներարգանդային սերմնավորումը
• Գնահատել դաշտանային անկանոնությունները և օվուլյացիայի խանգարումները
Միջամտությունը կարող է խորհուրդ տրվել նաև անպտղության պատմություն, կրկնվող վիժումներ կամ այնպիսի հիվանդություններ ունեցող կանանց, ինչպիսին է ձվարանների պոլիկիստոզ համախտանիշը:
Կա՞ն արդյոք ռիսկեր կամ կողմնակի ազդեցություններ
Ֆոլիկուլոմետրիան համարվում է անվտանգ և նվազագույն ինվազիվ միջամտություն: Սովորական ուլտրաձայնային մոնիտորինգի հետ կապված որևէ զգալի կողմնակի ազդեցություն կամ ռիսկ չի հայտնաբերվել: Քանի որ միջամտությունը չի ներառում ճառագայթում և մանրամասն տեղեկատվություն է տրամադրում ֆոլիկուլների զարգացման մասի, այն դարձել է կարևոր գործիք ժամանակակից վերարտադրողական բժշկության մեջ: