Իմպետիգոն մաշկի տարածված բակտերիալ վարակ է, որն ախտահարում է մաշկի մակերեսային շերտերը և հատկապես հաճախ հանդիպում է երեխաների մոտ: Քանի որ այն հեշտությամբ տարածվում է սերտ շփման միջոցով, այն հաճախ հանդիպում է ընտանիքներում, դպրոցներում և մանկապարտեզներում: Վարակը զարգանում է, երբ բակտերիաները թափանցում են մաշկի մեջ չնչին վնասվածքների միջոցով, ինչպիսիք են քերծվածքները, միջատների խայթոցները, էկզեման կամ փոքր կտրվածքները:
Հիմնական պատասխանատու բակտերիաներն են Staphylococcus aureus-ը և Streptococcus pyogenes-ը: Մաշկի մեջ թափանցելուց հետո դրանք արագ բազմանում են և առաջացնում տեսանելի վերքեր: Չնայած իմպետիգոն սովորաբար թեթև է ընթանում և լավ արձագանքում է բուժմանը, այն խիստ վարակիչ է և պետք է վաղ փուլում կառավարվի՝ տարածումը կանխելու համար:
Ախտանշաններ
Իմպետիգոն սովորաբար սկսվում է փոքր կարմիր բծերով կամ դյուրաբեկ բշտիկներով, որոնք արագ պայթում են: Պայթելուց հետո դրանք թողնում են խոնավ հատվածներ՝ ծածկված դեղին, ոսկեգույն կամ շագանակագույն կեղևով: Այս կեղևները վարակի ամենաբնորոշ նշաններից են: Ախտահարումները կարող են մնալ փոքր կամ մեծանալ և տարածվել մաշկի հարակից հատվածների վրա: Որոշ երեխաների մոտ մի քանի բշտիկներ միաձուլվում են և ձևավորում ավելի մեծ, հեղուկով լցված օջախներ, որոնք հայտնի են որպես
բուլյոզ իմպետիգո
:
Ընդհանուր ախտանշանները ներառում են՝
• կարմիր վերքեր կամ բշտիկներ
• մեղրագույն կեղևներ
• քոր
• թեթև ցավ կամ գրգռվածություն
• մաշկի տարածվող ախտահարումներ
Դեմքը, հատկապես քթի և բերանի շուրջը, սովորաբար ախտահարվում է ամենից հաճախ, սակայն վերքերը կարող են հայտնվել նաև ձեռքերի, ոտքերի կամ մարմնի այլ բաց հատվածների վրա: Ավելի լայնածավալ վարակների դեպքում կարող է նկատվել թեթև ջերմություն կամ ավշային հանգույցների մեծացում:
Պատճառներ
Իմպետիգոն առաջանում է, երբ բակտերիաները թափանցում են վնասված մաշկի մեջ: Նույնիսկ մաշկի չնչին գրգռվածությունը կարող է բավարար լինել վարակի զարգացման համար: Ռիսկի ընդհանուր գործոնները ներառում են՝
• էկզեմա
• միջատների խայթոցներ
• քերծվածքներ
• փոքր կտրվածքներ
• քոս
• ոջլոտություն
Վարակը հեշտությամբ տարածվում է վերքերի հետ անմիջական շփման կամ աղտոտված իրերի միջոցով, ինչպիսիք են սրբիչները, հագուստը, անկողնային պարագաները կամ խաղալիքները: Տաք եղանակը և մարդաշատ միջավայրը մեծացնում են փոխանցման հավանականությունը:
Բուժում
Բուժումը կախված է այն բանից, թե որքան տարածված է վարակը: Թեթև դեպքերը սովորաբար բուժվում են հակաբիոտիկ քսուքներով, մինչդեռ ավելի լայնածավալ դեպքերը կարող են պահանջել հակաբիոտիկների ընդունում: Մինչ դեղամիջոցը քսելը, ախտահարված մաշկը պետք է զգուշորեն մաքրել: Կեղևները կարելի է փափկեցնել տաք ջրով կամ ֆիզիոլոգիական լուծույթով, որպեսզի բուժումն ավելի արդյունավետ լինի:
Տարածումը նվազեցնելու համար՝
• հաճախակի լվացեք ձեռքերը
• խուսափեք վերքերը քորելուց
• եղունգները կարճ պահեք
• օգտագործեք առանձին սրբիչներ և անկողնային պարագաներ
• անհրաժեշտության դեպքում ծածկեք վերքերը
Կարևոր է ավարտել բուժման ամբողջական կուրսը, նույնիսկ եթե մաշկի վիճակը արագ բարելավվում է:
Եզրակացություն