Ձեր արյունը պարունակում է կարևոր տեղեկություններ, որոնք օգնում են բժիշկներին հասկանալ, թե ինչպես է աշխատում ձեր օրգանիզմը և ինչպես ձեզ անվտանգ բուժել: Երկու հիմնական բնութագրերն են արյան խումբը և ռեզուս-գործոնը (Rh): Երկուսն էլ ժառանգվում են ծնողներից և անփոփոխ են մնում ողջ կյանքի ընթացքում:
Ի՞նչ է արյան խումբը
Արյան խումբը որոշվում է հատուկ մարկերներով, որոնք կոչվում են հակածիններ (անտիգեններ) և գտնվում են ձեր էրիթրոցիտների (արյան կարմիր բջիջների) մակերեսին: Հիմնվելով այդ հակածինների վրա՝ արյունը բաժանվում է չորս հիմնական խմբերի.
•
Խումբ A
– ունի A հակածիններ և արտադրում է հակա-B հակամարմիններ:
•
Խումբ B
– ունի B հակածիններ և արտադրում է հակա-A հակամարմիններ:
•
Խումբ AB
– ունի և՛ A, և՛ B հակածիններ և չունի հակամարմիններ:
•
Խումբ O
– չունի հակածիններ, բայց արտադրում է և՛ հակա-A, և՛ հակա-B հակամարմիններ:
Հակամարմինները արյան պլազմայում առկա սպիտակուցներ են, որոնք պաշտպանում են ձեր օրգանիզմը՝ հայտնաբերելով և գրոհելով օտարածին նյութերը: Այս համակարգը շատ կարևոր է, քանի որ եթե դուք ստանաք սխալ խմբի արյուն, ձեր հակամարմինները կարող են գրոհել դոնորական արյունը՝ առաջացնելով լուրջ ռեակցիա:
Ի՞նչ է ռեզուս-գործոնը (Rh)
Ի հավելումն ABO համակարգի, արյունը դասակարգվում է նաև ըստ ռեզուս-գործոնի, որը ևս մեկ սպիտակուց է՝ հայտնաբերված էրիթրոցիտների վրա.
•
Եթե սպիտակուցը առկա է, ձեր արյան տիպը ռեզուս-դրական է (+)
:
•
Եթե այն բացակայում է, ձեր արյան տիպը ռեզուս-բացասական է (−)
:
Համադրելով ABO խմբերը ռեզուս-գործոնի հետ՝ ստացվում է արյան ութ տարածված տիպ՝ A+, A−, B+, B−, AB+, AB−, O+ և O−: Մարդկանց մեծամասնությունը ռեզուս-դրական է:
Ինչո՞ւ են կարևոր արյան խումբը և ռեզուս-գործոնը
Ձեր արյան խմբի և ռեզուս-գործոնի իմացությունը կարևոր է ամենօրյա բժշկական խնամքի մեջ: Դրանք մեծ դեր են խաղում հետևյալ դեպքերում.
•
Արյան փոխներարկում
– Վտանգավոր իմունային ռեակցիաներից խուսափելու համար դուք պետք է ստանաք համատեղելի արյուն:
•
Հղիություն
– Եթե ռեզուս-բացասական մայրը կրում է ռեզուս-դրական երեխա, նրա իմունային համակարգը կարող է հակամարմիններ ձևավորել երեխայի էրիթրոցիտների դեմ: Այս վիճակը, որը կոչվում է ռեզուս-կոնֆլիկտ, կարելի է կանխել համապատասխան բուժման միջոցով:
•
Արտակարգ իրավիճակներ
– Հրատապ դեպքերում բժիշկները հիմնվում են արյան տիպի տեղեկատվության վրա՝ անվտանգ և արագ բուժում ապահովելու համար:
Շատ դեպքերում արյան խումբը և ռեզուս-գործոնը չեն ազդում ձեր առօրյա առողջության վրա: Սակայն դրանք դառնում են շատ կարևոր այն հատուկ բժշկական իրավիճակներում, երբ կարող է տեղի ունենալ արյան խառնում:
English
Русский